Billiards Việt Nam đang đứng trước một ngã ba đường định mệnh

Thứ Sáu, 01/05/2026

mai xuân thương

Billiards Việt Nam đang đứng trước một ngã ba đường định mệnh. Một bên là sự thăng hoa rực rỡ về thành tích quốc tế, một bên là sự "nhiễm độc" dần mòn từ bên trong hệ thống vận hành nội địa. Nếu không có sự thay đổi quyết liệt từ những người đứng đầu, chúng ta đang tái hiện lại chính xác những sai lầm mà bida Hàn Quốc từng phải trả giá đắt.

1. Thương mại hóa cực đoan: Khi "Cái ghế" và "Cây cơ" đè bẹp chuyên môn

Tại Hàn Quốc, sự bùng nổ của các CLB và thị trường thiết bị từng tạo ra một đế chế bida hùng mạnh bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, khi các tổ chức lớn và liên đoàn quá lún sâu vào các bản hợp đồng thương mại, tập trung bán bàn, bán cơ và phân chia lợi ích nhóm, nền móng chuyên môn bắt đầu bị bỏ bê.

Tại Việt Nam, dấu hiệu này đang hiện rõ. Những "đầu tàu" có sức ảnh hưởng dường như đang biến các giải đấu thành hội chợ thương mại hơn là đấu trường vinh danh tài năng.

Khi mục tiêu tối thượng của ban tổ chức là đẩy hàng tồn kho và tối ưu hóa lợi nhuận thiết bị, thì công tác đào tạo trẻ, chế độ cho cơ thủ và tính minh bạch trong điều hành giải đấu bị đẩy xuống hàng thứ yếu.

2. Sự xuống cấp từ thượng tầng: BLV và văn hóa "Toxic" có hệ thống

Một nền bida chuyên nghiệp không thể dung thứ cho việc những người cầm trịch truyền thông lại sử dụng ngôn từ chợ búa.

Thực trạng hiện nay tại các giải đấu lớn là các Bình luận viên (BLV) công khai chửi tục, khiêu khích cơ thủ và công kích cá nhân, thách thức viewer ngay trên sóng trực tiếp.

Sự "toxic" này không phải là sự cố, mà dường như là một phương thức truyền thông bẩn để câu kéo người xem.

Khi những người đứng đầu (liên đoàn, ban tổ chức) im lặng hoặc dung túng cho lối hành xử này, họ đang gián tiếp phá hủy sự tôn nghiêm của bộ môn.

Đây chính là con đường ngắn nhất dẫn đến sự phân rã cộng đồng, điều mà bida Hàn Quốc đã từng nếm trải khi các phe phái công kích lẫn nhau, khiến khán giả chân chính quay lưng.

3. Hệ lụy: Một tương lai "Rỗng ruột"

Hàn Quốc đã mất nhiều năm để chấn chỉnh sự hỗn loạn giữa các hệ thống giải chuyên nghiệp và phong trào.

Việt Nam, nếu tiếp tục để mặc cho các "đầu tàu" chỉ biết bán hàng và đội ngũ BLV vô văn hóa dẫn dắt dư luận, sẽ sớm phải đối mặt với:

- Sự quay lưng của các nhà tài trợ lớn: Không doanh nghiệp chính thống nào muốn gắn thương hiệu với những livestream chửi bới và toxic.

- Chảy máu tài năng: Cơ thủ chuyên nghiệp sẽ bị biến thành "công cụ quảng cáo" thay vì được tôn trọng như những nghệ sĩ thể thao.

- Sự thụt lùi của thế hệ trẻ: Khi các em tiếp cận bida qua những BLV thiếu chuẩn mực, tư duy về môn thể thao này sẽ bị lệch lạc hoàn toàn.

Đã đến lúc cần sự "thanh lọc"

Bida Việt Nam không thiếu tài năng, nhưng đang thiếu những nhà quản trị có tâm và có tầm. Để không đi vào vết xe đổ của Hàn Quốc, chúng ta cần:

1. Tách bạch giữa kinh doanh và quản lý chuyên môn: Các liên đoàn cần đóng vai trò trọng tài, không phải là "đại lý bán hàng".

2. Thiết lập quy tắc đạo đức BLV: Cần có chế tài nặng, cấm sóng vĩnh viễn những cá nhân sử dụng ngôn từ độc hại trên các kênh chính thức.

3. Ưu tiên giá trị cốt lõi: Đầu tư vào hệ thống tính điểm, đào tạo trẻ và văn hóa xem bida văn minh.

Bida là môn thể thao của sự tĩnh lặng và trí tuệ. Đừng để tiếng ồn của những kẻ bán hàng và sự toxic của những người cầm mic làm hoen ố hình ảnh của nó trên bản đồ thế giới.

Theo bạn, liệu chúng ta có cần một tổ chức giám sát độc lập để "chấn chỉnh" lại văn hóa bình luận và cách tổ chức giải hiện nay không?